Home DRIMID

DRIMID

Inclusie is gestart! 

DRIMID is een onderzoek naar een JAK-remmer bij de ziekte van Behçet en idiopathische inflammatoire myopathie.

Bent u geïnteresseerd in meer informatie?

Contact opnemen
Laatste nieuws
Informatie voor zorgverleners
Overzicht aanpassingen amendement 12-2025
DRIMID in het nieuws

Laatste nieuws

  • 2e fase Behcet geopend
    Voor patiënten met de ziekte van Behçet is er een belangrijke ontwikkeling: de tweede fase van deze arm van de studie is geopend. Dit is gebeurd met de goedkeuring van de stuurgroep en de Data Safety Monitoring Board. Dit betekent dat inclusies in deze groep kunnen worden voortgezet en dat nieuwe deelnemers weer kunnen worden aangemeld
  • Myositis groep vol
    Met plezier delen we mee dat de myositis-arm van de DRIMID-studie inmiddels volledig is gevuld. Dit is een belangrijke mijlpaal, die laat zien dat er in korte tijd veel betrokkenheid en interesse is geweest vanuit zowel patiënten als verwijzers.

    We willen iedereen hartelijk bedanken die heeft bijgedragen aan deze snelle inclusie: de deelnemende centra, zorgprofessionals en natuurlijk de patiënten die zich hebben aangemeld. Dankzij deze gezamenlijke inspanning kunnen we nu met vertrouwen doorgaan naar de volgende fase van de studie.

    Het bereiken van volledige inclusie in deze arm brengt ons een stap dichter bij het vergroten van onze kennis over myositis en het verbeteren van toekomstige diagnostiek en behandeling.

    De laatste geïncludeerde patiënten in deze arm worden nu gevolgd in de studie. We hopen in de loop van 2027 de data van de myositispatiënten te kunnen analyseren.

  • Amendement doorgevoerd
    Afgelopen jaar heeft het studieteam hard gewerkt aan een amendement op het protocol. Dit betreft een belangrijke aanpassing, waardoor de focus van de studie nu optimaal ligt voor de juiste patiëntengroep. Belangrijke wijzigingen zijn dat er ruimte is gekomen voor specifieke casussen van polymyositis, terwijl de IgG4-RD arm is gesloten. Daarnaast wordt bij de start van de medicatie een Herpes Zoster-vaccinatie aangeboden.

  • Fase 2 myositis geopend
    De inclusies voor de myositis arm verlopen heel succesvol. Meerdere patiënten in deze arm hebben de studie ook afgesloten met goed resultaat, en er zijn geen ernstige bijwerkingen opgetreden. Dit samen heeft gemaakt dat alle vinkjes op groen staan om de tweede studiefase voor myositis te openen. Dit betekent dat er 11 nieuwe myositis patiënten geïncludeerd kunnen worden!
  • 11 inclusies 
    De inclusies zijn goed op gang! Inmiddels zijn er 11 patiënten gestart met de studie. 
    In alle behandelgroepen is nog plek: bij interesse kunt u zich aanmelden via drimid@umcutrecht.nl.
  • Protocol gepubliceerd
    ‘Multicentre, 26-week, open-label phase 2 trial of the JAK inhibitor filgotinib in Behçet’s disease, idiopathic inflammatory myopathies and IgG4-related disease: DRIMID study protocol’ in BMJ Open. 
    De DRIMID studie heeft een unieke tweedelige studieopzet. De opzet, rationale en eindpunten van de studie zijn gepubliceerd in BMJ Open. Klik hier voor een link naar het volledige artikel.
  • Eerste 6 patiënten geïncludeerd!
    De eerste zes patiënten zijn gestart met de studiemedicatie: 5 patiënten met myositis en 1 patiënt met de ziekte van Behcet. De patiënten worden behandeld in het UMC Utrecht, het Amsterdam UMC en in het ZuyderlandMC in Heerlen

Informatie voor patiënten

Over DRIMID

DRIMID staat voor ‘Drug Rediscovery for rare Immune Mediated Inflammatory Diseases’. In deze studie worden de werkzaamheid en veiligheid van het medicijn filgotinib (dat al wordt gebruikt voor de behandeling van reumatoïde artritis en colitis ulcerosa) onderzocht bij een drietal zeldzame immuunziekten (ziekte van Behçet, idiopathische inflammatoire myopathie, IgG4-gerelateerde ziekte). Hiermee wil DRIMID onderzoeken of dit middel – ondanks de afwezigheid van een formele registratie – ook kan worden ingezet voor de behandeling van deze zeldzame immuunziekten.

Nieuwe medicijnen worden meestal ontwikkeld (en zijn daardoor sneller toegankelijk) voor aandoeningen waar grote patiëntengroepen bij betrokken zijn. Echter, voor zeldzame aandoeningen is de ontwikkeling van nieuwe medicijnen vaak lastiger. Met de oprichting van het samenwerkingsverband DRIMID zijn er nu grote stappen gezet om nieuwe medicijnen toch beschikbaar te maken voor dergelijke patiëntengroepen. Het project is een samenwerkingsverband van stichting ARCH, ReumaNederland, geneesmiddelenbedrijf AlfaSigma en een aantal Nederlandse ziekenhuizen met als doel medicijnen te (her)ontwikkelen voor zeldzame aandoeningen.

 

Zeldzame immuunziekten

Zeldzame immuun-gemedieerde ontstekingsziekten hebben meestal een onbekende oorzaak, en worden vaak in verband gebracht met de vorming van auto-antilichamen (het afweersysteem valt daarbij als het ware het eigen lichaam aan). Voorbeelden van dergelijke ziekten zijn: granulomatosis met polyangiitis, myositis, vasculitis van de grote vaten, IgG4-gerelateerde ziekte, ziekte van Behçet, ziekte van Sjögren en systemische sclerose. Een groot probleem in de praktijk is dat veel patiënten na verloop van tijd onvoldoende reageren op gangbare ontstekingsremmers. Er is voor deze groep dus een grote behoefte aan nieuwe behandelingsopties.

 

Het onderzoek

Het doel van de studie is om te kijken of filgotinib ook een positief effect heeft voor patiënten met meer zeldzame immuunziekten en of het middel goed verdragen wordt. Nu de eerste studie binnen het DRIMID-verband is goedgekeurd door de medisch-ethische toetsingscommissie, worden patiënten gezocht met één de volgende zeldzame immuunziekten:

Het is belangrijk dat deelnemers bij de start van de studie symptomen van de ziekte hebben. Daarnaast is het belangrijk dat zij eerst reguliere behandelmethoden hebben geprobeerd, zoals prednison en tenminste één andere ontstekingsremmer. Als de ziekte daar niet of onvoldoende op reageerde, of indien de patiënt overgevoelig was voor deze medicijnen, kan de patiënt in aanmerking komen voor het onderzoek.

De studie zal patienten 26 weken opvolgen. Tijdens de studie wordt op meerdere momenten het effect van het medicijn op de symptomen gemeten door middel van lichamelijk onderzoek door de arts, bloedonderzoek en vragenlijsten. Als het middel aan het eind van de studie goed blijkt te werken voor de patiënt, mag deze het blijven gebruiken. Deelname aan de studie is kosteloos.

 

Deelnemende ziekenhuizen

De studie, die wordt gecoördineerd door reumatoloog prof. dr. Jaap van Laar (UMC Utrecht), gaat van start in zes Nederlandse ziekenhuizen. Patiënten kunnen benaderd worden door hun arts om mee te doen, maar ze kunnen ook zelf informeren of zij in aanmerking komen voor deelname. Dit kan door een e-mail te sturen naar drimid@umcutrecht.nl. Het studieteam van het UMC Utrecht zal dan contact op nemen met het ziekenhuis dat het meest geschikt is voor u. De studie wordt uitgevoerd op de volgende locaties:

  • UMC Utrecht

  • Amsterdam UMC

  • Erasmus MC (Rotterdam)

  • Radboudumc (Nijmegen)

  • Haga Ziekenhuis (Den Haag)

  • Zuyderland Medisch Centrum (Heerlen)

DRIMID consortium

DRIMID is een acroniem en staat voor Drug Rediscovery for Rare Immune Mediated Inflammatory Diseases. Stichting ARCH (Arthritis Research and Collaboration Hub, een Nederlands medisch expertiseplatform voor zeldzame auto-immuunziekten), ReumaNederland en UMC Utrecht (de eerste academische partner binnen DRIMID) hebben in 2021 het publiek-private DRIMID consortium opgericht. Het consortium wordt gefinancierd door ReumaNederland en Health Holland. De onderzoekers binnen het consortium willen het project op termijn uitbreiden naar andere immuunziekten en ook naar andere geneesmiddelenbedrijven en geneesmiddelen.

 

Kan ik meedoen aan deze studie?

Alleen patiënten tussen 18 en 65 jaar die een actieve vorm hebben van de ziekte van Behçet of idiopathische inflammatoire myopathie kunnen meedoen aan de studie. Daarnaast is het belangrijk dat deelnemers eerst reguliere behandelmethoden hebben geprobeerd, zoals prednison en tenminste één andere ontstekingsremmer. Als de ziekte daar niet of onvoldoende op reageerde, of indien de patiënt overgevoelig was voor deze medicijnen, kan de patiënt in aanmerking komen voor deze nieuwe studie. Patiënten kunnen benaderd worden door hun arts om mee te doen, maar ze kunnen ook zelf informeren of zij in aanmerking komen voor deelname. Dit kan door een e-mail te sturen naar drimid@umcutrecht.nl.

 

Informatie voor zorgverleners

Wat is DRIMID?

DRIMID staat voor Drug Rediscovery for rare Immune Mediated Inflammatory Diseases. Het
is een samenwerkingsverband met als doel om voor patiëntengroepen waar beperkte behandelopties aanwezig zijn, en waar gezien de kleine patiëntenaantallen moeilijk grote klinische
trials uitgevoerd kunnen worden, innovatieve medicatie toch beschikbaar te maken door middel van open-labelstudies. Bij positieve resultaten van deze studie(s) kan hierop gebaseerd
het gesprek aangegaan worden met zorgverzekeraars om tot terugbetaling te komen. Op deze manier kan dit consortiumproject eraan bijdragen dat innovatieve middelen sneller voor deze patiëntengroepen beschikbaar komen. Het DRIMID concept is gebaseerd op de zeer succesvolle Drug Rediscovery Protocol (DRUP)-studie in de oncologie, uitgevoerd vanuit het Nederlands Kanker Instituut/Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis, in samenwerking met
andere ziekenhuizen in Nederland. De eerste studie binnen het DRIMID-project betreft een
investigator-initiated klinische studie, waarin AlfaSigma zijn medicijn filgotinib (Jyseleca)
ter beschikking stelt voor een baskettrial in 60 patiënten met de ziekte van Beh􀓉et (BD) of idiopathische inflammatoire myopathie (IIM).

 

Rationale voor JAK-remming in IMIDs

Opregulatie van type 1 interferongeïnduceerde genen is een gemeenschappelijke factor in de
pathogenese van BD en IIM.[1-3] De gemeenschappelijke signaalroute bij deze ziekten
biedt mogelijkheden voor een gerichte therapeutische strategie via januskinase (JAK) of signaaltransducer en activator van transcriptie (STAT) signalering remming.
Met filgotinib heeft AlfaSigma (eerder: Galapagos) recent EMA-goedkeuring gekregen voor de behandeling van matig tot ernstige actieve reumatoïde artritis bij volwassen patiënten die onvoldoende hebben gereageerd op, of die intolerant zijn voor één of meer disease modifying antirheumatic drugs (DMARD’s) en voor de behandeling van volwassen patiënten met matige tot ernstige actieve colitis ulcerosa die onvoldoende of niet hebben gereageerd op of die intolerant waren voor conventionele therapie of een biological.[4] Filgotinib is een preferentiële JAK1-remmer, die de JAK-STAT-signaleringsroute moduleert door de fosforylering en activatie van STATs te voorkomen. Als resultaat hiervan worden interleukine-1, -2, -4, -6, -15 en type 1-interferon geremd.[5] JAK1 is van cruciaal belang voor de signaaltransductie van pro-inflammatoire cytokinereceptoren.[6] Daarom zou JAK1-remming de activatie van type 1 interferongereguleerde eiwitten en belangrijke chemokines kunnen remmen en daarmee  weefselontsteking kunnen verminderen.[7] De JAK-STAT-signalering heeft uitgebreide biologische functies, onder andere ten aanzien van celproliferatie en differentiatie[8], en speelt daarmee een belangrijke rol in de pathogenese van veel IMIDs.[9]

 

Opzet studie

In deze fase II-studie zullen patiënten met BD en IIM in twee fases geïncludeerd
worden. In de eerste fase zullen negen patiënten per ziektecategorie worden geïncludeerd en
behandeld. Bij deze negen patiënten wordt aan de hand van het minimaal klinisch relevante verschil van gevalideerde meetinstrumenten voor ziekteactiviteit de respons bepaald. Als tenminste één patiënt van de negen respondeert, worden er voor die aandoening nog elf patiënten gerekruteerd, zie onderstaande figuur. 

​

Stroomschema studieopzet. SoC: Standard of Care

 

De onderzoeksopzet is gebaseerd op het tweedelig studieontwerp van Simon.[10] Deze opzet, ook gebruikt in de DRUP-studie, is gebaseerd op twee principes: zo min mogelijk mensen blootstellen aan een medicijn dat mogelijk niet effectief is, en ondertussen bepalen of de effectiviteit voldoende is voor verder onderzoek. Per patiënt duurt het onderzoek maximaal 30 weken: een screeningfase van maximaal 4 weken, gevolgd door 26 weken studiebehandeling. Bij responders kan de behandelend arts de behandeling met filgotinib voortzetten, buiten de studie om. Aan de studie zullen zes Nederlandse centra meedoen, namelijk het UMC Utrecht, het Amsterdam UMC, het Erasmus MC, het HagaZiekenhuis, het Zuyderland Medisch Centrum en het Radboudumc.

​

Eindpunten

De co-primaire eindpunten van de studie zijn verandering in kwaliteit van leven, gemeten met
de EuroQoL-5D-5L vragenlijst en verandering in ziekte-activiteit bij BD, IIM en IgG4-RD, gemeten met respectievelijk Beh􀓉et’s Disease Current Activity Form (BDCAF) en de Total Improvement Score (TIS) van de International Myositis Assessment and Clinical Studies (IMACS) group. Secundair wordt gekeken naar glucocorticoïdendosis, toxiciteit, en veiligheid van filgotinib. De samples zullen voor en na de behandeling vergeleken worden bij de verschillende patiëntengroepen.

 

In- en exclusiecriteria

Belangrijkste inclusiecriteria
  • Leeftijd 18-65 jaar
  • Ziekte van Behçet, dermatomyositis, antisynthetase syndroom, overlap- of polymyositis (met spierbiopt, na akkoord stuurgroep)
  • Actieve ziekte
  • Refractair op ten minste 12 weken corticosteroïden + tenminste 1 immuunsuppressivum OF intolerantie voor standaard behandeling

​

Belangrijkste exclusiecriteria
  • Zwangerschap of lactatie
  • Eerder gebruik van JAK-inhibitors
  • Actieve infectie (ook HIV en TBC)
  • DVT in voorgeschiedenis
  • Verhoogd risico op major cardiovasculaire problemen
  • Roker of lange tijd gerookt in verleden
  • Maligniteit <5 jaar (uitzondering: niet-melanoom huid)
  • Lever- of nierfalen
  • Grote bloedbeeld afwijkingen (leukocyten <0.5 of Hb <5)

​

Veiligheid

Voorwaarde voor deelname is dat de indicatie voor het gebruik van filgotinib wordt besproken in
een lokaal MDO en/of het ARCH MDO, waarna screening plaats zal vinden. Gelijktijdig gebruik
van andere medicatie en immunosuppressiva zullen hier ook besproken en geëvalueerd worden,
met het oog op het infectierisico door het gebruik van diverse immunosuppressiva in combinatie met JAK-remmers. Het infectierisicoprofiel van filgotinib verschilt niet van het risicoprofiel van
glucocorticoïden en biologische geneesmiddelen, eerste- en tweedelijnsbehandeling voor dit soort
ziekten.[11] Studiepatiënten krijgen filgotinib 200 mg per dag voorgeschreven. Bij patiënten met een verminderde nierfunctie (kreatinine klaring van 15-60mL/min) of patiënten die risico lopen op een DVT wordt een startdosis van 100 mg aangehouden.
De veiligheid van de studie zal bewaakt worden door een onafhankelijke Data Safety Monitoring
Board (DSMB), bestaande uit Hector Chinoy (Verenigd Koninkrijk), Tobias Alexander (Duitsland), Gülen Hatemi (Turkije) en Dawn Teare (Verenigd Koninkrijk).

 

Stuurgroep

Aan de studie doen 6 Nederlandse ziekenhuizen mee. In elk ziekenhuis is een lokale Principal Investigator (PI) die verantwoordelijk zijn voor de studie. Deze PI’s vormen samen de stuurgroep. 
De stuurgroep is als volgt: 

 

Meer informatie

Meer informatie over de studie vindt u via ClinicalTrials.gov.

Referenties
  1. 1. Yoshikawa T, Watanabe T, Minaga K, Kamata K, Kudo M. Cytokines produced by innate immune cells in IgG4-related disease. Mod Rheumatol. 2019;29(2):219–25.
  2. Tong B, Liu X, Xiao J, Su G. Immunopathogenesis of Behcet’s Disease. Front Immunol. 2019;10.
  3. Pinal-Fernandez I, Casal-Dominguez M, Derfoul A, Pak K, Plotz P, Miller FW, et al. Identification of distinctive interferon gene signatures in different types of myositis. Neurology. 2019;93(12):1193–204.
  4. European Medicines Agency. Jyseleca. https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/jyseleca. 2022.
  5. Dhillon S, Keam SJ. Filgotinib: First Approval. Drugs. 2020;80(18):1987–97.
  6. Khan S, Gordins P, Durairaj S. JAK Inhibition as a Therapeutic Strategy for IgG4-RD. J Investig Allergol Clin Immunol. 2021;31(3):280–1.
  7. Van Rompaey L, Galien R, van der Aar EM, Clement-Lacroix P, Nelles L, Smets B, et al. Preclinical Characterization of GLPG0634, a Selective Inhibitor of JAK1, for the Treatment of Inflammatory Diseases. J Immunol. 2013;191(7):3568–77.
  8. Hadjadj J, Frémond ML, Neven B. Emerging Place of JAK Inhibitors in the Treatment of Inborn Errors of Immunity. Front Immunol. 2021;12.
  9. Matsumoto H, Fujita Y, Matsuoka N, Temmoku J, Yashiro-Furuya M, Asano T, et al. Serum checkpoint molecules in patients with IgG4-related disease (IgG4-RD). Arthritis Res Ther. 2021;23(1):148.
  10. Simon R. Optimal two-stage designs for phase II clinical trials. Control Clin Trials. 1989;10(1):1–10.
  11. Clarke B, Yates M, Adas M, Bechman K, Galloway J. The safety of JAK-1 inhibitors. Rheumatology. 2021;60:24–30.

Overzicht aanpassingen amendement 12-2025

Overzicht aanpassingen Amendement 12-2025

  • Stoppen studiearm ‘IgG4-gerelateerde ziekte’. In deze arm waren geen patiënten geïncludeerd, omdat er na zorgvuldige screening geen geschikte kandidaten waren. Hierdoor is het totaal aantal deelnemers van de studie gewijzigd van maximaal 60 naar maximaal 40.
  • Inclusiecriteria uitgebreid. Behalve dermatomyositis en antisynthetasesyndroom mogen nu ook specifieke patiënten met interferon-gedreven overlap- of polymyositis deelnemen aan de studie. Hiervoor is een spierbiopt vooraf noodzakelijk, en elke overlap- of polymyositispatiënt moet besproken worden in de stuurgroep om geschiktheid te bepalen.
  • Sinds januari 2025 is het starten van JAK-remming een indicatie voor het aanbieden van een herpeszostervaccinatie aan patiënten. Dit is nu ook officieel in het protocol opgenomen. De eerste vaccinatie wordt gegeven vooraf aan de start van de studiemedicatie, de tweede tijdens de medicatie. Daarmee is een voorgeschiedenis van herpes zoster geen exclusiecriterium meer. Patienten zijn niet verplicht zich te laten vaccineren.
  • Na afronding van de studie kunnen patiënten die goed hebben gereageerd de medicatie voortzetten binnen een early-accessprogramma, met een maximale duur van vijf jaar. In deze periode bouwen we een dossier op voor de zorgverzekeraar om te onderbouwen waarom de vergoeding van filgotinib gerechtvaardigd is voor deze specifieke casussen.

DRIMID in het nieuws

Er zijn diverse artikelen verschenen over DRIMID, die u hier terug kunt lezen:

Contact opnemen

Neem contact op via DRIMID@umcutrecht.nl